Blokada kręgosłupa

Blokada kręgosłupa to małoinwazyjna metoda leczenia bólu polegająca na precyzyjnym podaniu leku w okolice struktur odpowiedzialnych za dolegliwości. W przypadku blokady zewnątrzoponowej lek podawany jest do przestrzeni zewnątrzoponowej, dzięki czemu działa bezpośrednio w pobliżu podrażnionych lub uciskanych korzeni nerwowych.

Najczęściej stosuje się środek znieczulający miejscowo oraz lek o działaniu przeciwzapalnym. Zabieg może być wykonywany w różnych odcinkach kręgosłupa, zależnie od lokalizacji i przyczyny bólu.

Celem leczenia jest zmniejszenie bólu i stanu zapalnego, poprawa sprawności oraz stworzenie warunków do skuteczniejszej rehabilitacji.

Blokada może być rozważana przede wszystkim wtedy, gdy leczenie zachowawcze, takie jak farmakoterapia lub fizjoterapia, nie przynosi wystarczającej poprawy.

Do wskazań należą m.in. rwa kulszowa i udowa, dyskopatia, stenoza kanału kręgowego, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, zespoły korzeniowe i dolegliwości o charakterze neuropatycznym. Zabieg może być również stosowany u wybranych pacjentów z utrzymującym się bólem po operacjach kręgosłupa.

Ostateczną kwalifikację do zabiegu przeprowadza lekarz na podstawie objawów, badania pacjenta i dostępnej diagnostyki obrazowej.

Pacjent układa się na brzuchu lub na boku, zależnie od miejsca planowanego wkłucia. Po dezynfekcji skóry lekarz wykonuje znieczulenie miejscowe.

Następnie cienka igła jest precyzyjnie wprowadzana w odpowiednią okolicę kręgosłupa. W zależności od rodzaju blokady zabieg może być wykonywany pod kontrolą obrazowania, np. RTG lub USG. Po potwierdzeniu prawidłowego położenia igły podawany jest lek, a miejsce wkłucia zabezpieczane opatrunkiem.

Sam zabieg trwa zwykle 15–30 minut. Po jego zakończeniu pacjent pozostaje przez pewien czas pod obserwacją personelu.

Pierwsze zmniejszenie bólu może być odczuwalne już w dniu zabiegu w związku z działaniem środka znieczulającego. Efekt związany z działaniem przeciwzapalnym rozwija się stopniowo i może pojawić się w kolejnych dniach.

Czas utrzymywania się poprawy jest indywidualny i zależy m.in. od przyczyny dolegliwości oraz reakcji organizmu na leczenie. U części pacjentów poprawa utrzymuje się przez kilka tygodni, u innych przez kilka miesięcy.

Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym. Pacjent może odczuć krótkie ukłucie podczas podawania znieczulenia, a podczas właściwej blokady również przejściowe uczucie rozpierania lub ciepła.

W razie potrzeby możliwe jest zastosowanie sedacji w celu ograniczenia stresu i dyskomfortu.

Po zabiegu może wystąpić przejściowy ból w miejscu wkłucia, drętwienie lub mrowienie kończyn, ból głowy albo zaczerwienienie twarzy. U osób z cukrzycą podanie steroidu może czasowo wpływać na poziom glukozy we krwi.

Jak każda procedura medyczna blokada wiąże się również z ryzykiem rzadszych powikłań, takich jak reakcja alergiczna, zakażenie czy krwawienie. Szczegółowe ryzyko lekarz omawia podczas kwalifikacji do zabiegu.

Blokada kręgosłupa jest procedurą małoinwazyjną. Bezpieczeństwo zabiegu zależy m.in. od prawidłowej kwalifikacji pacjenta, uwzględnienia przyjmowanych leków i chorób współistniejących oraz właściwej techniki wykonania.

Przed zabiegiem lekarz ocenia możliwe przeciwwskazania i dobiera odpowiedni sposób przeprowadzenia blokady.

Przeciwwskazaniem mogą być m.in. zakażenie w miejscu planowanego wkłucia, uogólniona infekcja, zaburzenia krzepnięcia krwi oraz uczulenie na leki stosowane podczas zabiegu.

Szczególnej oceny wymagają również pacjenci przyjmujący leki wpływające na krzepnięcie, kobiety w ciąży oraz osoby z niektórymi niewyrównanymi chorobami przewlekłymi. Decyzję o możliwości wykonania zabiegu zawsze podejmuje lekarz.

Po zabiegu pacjent powinien mieć zapewniony transport do domu. Przez 24 godziny po blokadzie nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.

W razie potrzeby blokada może być wykonywana ponownie. Liczba zabiegów i odstępy między nimi powinny być ustalane indywidualnie przez lekarza na podstawie rozpoznania, skuteczności wcześniejszego leczenia oraz zastosowanych leków.