Artroskopia kolana

Artroskopia polega na wprowadzeniu do stawu cienkiego endoskopu — artroskopu — połączonego z kamerą przekazującą obraz na monitor. Staw wypełnia się jałowym płynem, najczęściej solą fizjologiczną, aby uzyskać dobrą widoczność i przestrzeń roboczą. Przez dodatkowe, kilkumilimetrowe nacięcia, nazywane portalami, chirurg wprowadza szczypczyki, nożyczki, golarki, sondy oraz systemy do zakładania szwów i implantów. Pozwala to połączyć diagnostykę z leczeniem podczas jednej operacji.

• Uszkodzenia łąkotek wymagające szycia lub częściowej meniscektomii.
• Uszkodzenia więzadła krzyżowego przedniego (ACL) lub tylnego (PCL), wymagające rekonstrukcji.
• Uszkodzenia chrząstki stawowej — leczenie metodami takimi jak mikrozłamania, mozaikoplastyka czy przeszczepy chondrocytów.
• Wolne ciała śródstawowe.
• Zespół fałdu maziowego (plica).
• Zapalenie błony maziowej wymagające synowektomii.
• Diagnostyka niejasnych dolegliwości bólowych po urazach lub w przebiegu choroby zwyrodnieniowej.

Zabieg wykonuje się w znieczuleniu ogólnym, podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym, z uwzględnieniem preferencji pacjenta i anestezjologa. Pacjent leży na plecach, z kończyną opuszczoną poza stół operacyjny lub umieszczoną w uchwycie umożliwiającym zgięcie kolana.

Po odkażeniu skóry i jałowym obłożeniu pola operacyjnego chirurg wprowadza artroskop przez portal przednio-boczny lub przednio-przyśrodkowy. Wypełnienie stawu płynem zapewnia widoczność i przestrzeń roboczą. Następnie systematycznie ocenia rzepkę, zachyłek nadrzepkowy, przedział przyśrodkowy i boczny, łąkotki, więzadła krzyżowe oraz chrząstkę.

Po wykonaniu leczenia chirurg kontroluje krwawienie, zamyka portale i zakłada opatrunek. W razie potrzeby kończynę unieruchamia się ortezą. Operacja trwa zwykle od 30 minut do 2 godzin.

W zależności od rozpoznania leczenie może obejmować:

• Częściowa meniscektomia, czyli usunięcie uszkodzonego fragmentu łąkotki.
• Szycie łąkotki z użyciem systemów all-inside, inside-out lub outside-in.
• Rekonstrukcja ACL lub PCL z użyciem przeszczepu autologicznego — najczęściej ze ścięgien mięśnia półścięgnistego i smukłego lub z więzadła rzepki.
• Zabiegi naprawcze chrząstki, w tym mikrozłamania i mozaikoplastyka; w leczeniu uszkodzeń chrząstki stosuje się również przeszczepy chondrocytów.
• Usunięcie wolnych ciał śródstawowych.
• Synowektomia, czyli usunięcie zmienionej błony maziowej.

Rekonwalescencja zależy od rodzaju wykonanej operacji:

• Po częściowej meniscektomii chodzenie z obciążeniem kończyny jest możliwe od razu lub po krótkim okresie odciążania. Powrót do pełnej aktywności następuje zwykle po 4–6 tygodniach.
• Po szyciu łąkotki konieczne jest odciążanie kończyny przez 4–6 tygodni i ograniczenie zgięcia kolana, aby umożliwić wygojenie łąkotki.
• Po rekonstrukcji ACL rehabilitacja trwa 6–9 miesięcy przed powrotem do sportów wymagających skrętów i skoków.
• Po zabiegach naprawczych chrząstki często stosuje się odciążanie kończyny przez 6–8 tygodni.

Rehabilitacja obejmuje ćwiczenia zakresu ruchu, wzmacnianie mięśnia czworogłowego i dwugłowego uda, ćwiczenia propriocepcji, czyli czucia głębokiego, oraz stopniowe zwiększanie obciążeń. Jej przebieg dostosowuje się do wykonanej procedury i procesu gojenia.

W porównaniu z operacją otwartą artroskopia wiąże się z mniejszym urazem tkanek miękkich i mniejszymi bliznami. Jej zalety obejmują także mniejszy ból pooperacyjny, krótszą hospitalizację, mniejsze ryzyko zakażenia rany, szybszy powrót do codziennych aktywności oraz dokładną wizualizację struktur wewnątrzstawowych.

Artroskopia jest zabiegiem bezpiecznym, jednak — jak każda operacja — wiąże się z ryzykiem powikłań. Należą do nich:

• zakażenie stawu — występuje rzadko, poniżej 1% przypadków
• zakrzepica żył głębokich
• krwiak lub wysięk w stawie
• sztywność stawu, zwłaszcza przy braku odpowiedniej rehabilitacji
• uszkodzenie nerwów lub naczyń, w tym nerwu strzałkowego lub odpiszczelowego
• uszkodzenie chrząstki przez narzędzia
• rzadko występujący zespół ciasnoty przedziałów powięziowych
• przetrwały ból lub obrzęk

Niezwłocznego kontaktu z lekarzem wymagają gorączka, nasilający się ból, zaczerwienienie, wyciek z rany, drętwienie kończyny oraz objawy zakrzepicy, takie jak obrzęk i ból łydki.

W Hauzer Clinic wykonujemy artroskopowe zabiegi barku i kolana z wykorzystaniem nowoczesnego sprzętu. Ortopeda dobiera metodę leczenia do rodzaju schorzenia, wieku i poziomu aktywności pacjenta. Opieka pooperacyjna wspiera proces gojenia i powrót do sprawności.