Laparoskopowe leczenie rozejścia mięśni prostych brzucha

Rozejście mięśni prostych brzucha, nazywane również rozstępem mięśni prostych lub DRA (diastasis recti abdominis), oznacza zwiększenie odległości między prawym i lewym mięśniem prostym oraz poszerzenie łączącej je kresy białej.

Mięśnie proste przebiegają pionowo po obu stronach linii środkowej brzucha. W prawidłowych warunkach znajdują się stosunkowo blisko siebie. Gdy leżąca między nimi struktura łącznotkankowa, czyli kresa biała, nadmiernie się rozciąga, mięśnie oddalają się od siebie.

Problem kojarzony jest przede wszystkim z ciążą i połogiem, ale występuje również u mężczyzn. U części pacjentów ma głównie znaczenie estetyczne, u innych wpływa na funkcję powłok brzucha. Może współistnieć z przepukliną pępkową lub inną przepukliną brzuszną.

Nie. Rozejście mięśni prostych brzucha i przepuklina to dwa różne problemy.

W przypadku rozejścia dochodzi do poszerzenia kresy białej i zwiększenia odległości pomiędzy mięśniami, ale bez typowego ubytku w powłokach tworzącego wrota przepukliny.

Rozejście może jednak współistnieć z przepukliną, szczególnie przepukliną pępkową lub przepukliną kresy białej.

Dlatego podczas kwalifikacji chirurgicznej ważna jest ocena nie tylko szerokości rozejścia, ale całych powłok brzucha i ewentualnych współistniejących przepuklin.

U kobiet jedną z najczęstszych przyczyn jest ciąża. Wraz ze wzrostem macicy i powiększaniem się brzucha dochodzi do stopniowego rozciągania powłok i zwiększenia odległości pomiędzy mięśniami prostymi.

Po porodzie powłoki brzucha stopniowo odzyskują napięcie, jednak nie zawsze mięśnie powracają do wcześniejszego położenia.

Ryzyko utrzymywania się rozejścia może być większe m.in. po kolejnych ciążach, ciąży mnogiej lub znacznym rozciągnięciu powłok brzucha.

Rozejście mięśni prostych może występować również u mężczyzn. Sprzyjać mu mogą m.in. otyłość brzuszna oraz przewlekłe zwiększenie ciśnienia w jamie brzusznej.

Jednym z najbardziej charakterystycznych objawów jest uwypuklenie pojawiające się w linii środkowej brzucha podczas napinania mięśni, np. przy podnoszeniu tułowia z pozycji leżącej.

Pacjent może zauważyć również: zmianę kształtu brzucha; uwypuklenie wzdłuż kresy białej; osłabienie napięcia powłok brzucha; trudność w uzyskaniu prawidłowego napięcia mięśni; uczucie osłabienia lub niestabilności ściany brzucha.

U części osób rozejście nie powoduje bólu i stanowi przede wszystkim problem funkcjonalny lub estetyczny.

Podstawą jest badanie powłok brzucha.

Lekarz ocenia szerokość i długość rozejścia, stan kresy białej oraz zachowanie powłok podczas napinania mięśni.

Bardzo ważne jest również ustalenie, czy rozejściu nie towarzyszy przepuklina pępkowa, przepuklina kresy białej lub inny ubytek ściany brzucha.

W razie potrzeby diagnostykę można uzupełnić USG powłok brzucha.

Przy bardziej rozległych zmianach lub podejrzeniu współistniejącej przepukliny chirurg może zlecić dodatkowe badania obrazowe, np. tomografię komputerową.

Tak. Nie każde rozejście mięśni prostych wymaga leczenia operacyjnego.

W wielu przypadkach pierwszym etapem postępowania jest odpowiednio dobrana fizjoterapia.

Terapia powinna koncentrować się przede wszystkim na poprawie funkcji mięśni głębokich tułowia, kontroli napięcia powłok brzucha, prawidłowym oddychaniu oraz sposobie wykonywania codziennych czynności.

Przypadkowo dobrane ćwiczenia nie zawsze są korzystne. Nieprawidłowe zwiększanie ciśnienia w jamie brzusznej podczas treningu może dodatkowo obciążać osłabioną kresę białą.

Dlatego ćwiczenia najlepiej prowadzić pod nadzorem fizjoterapeuty mającego doświadczenie w terapii powłok brzucha.

Odpowiednio dobrana fizjoterapia może poprawić funkcję powłok, a u części pacjentów także zmniejszyć rozejście. Program ćwiczeń dobiera się indywidualnie.

Leczenie operacyjne może być rozważane przede wszystkim wtedy, gdy rozejście jest znaczne, utrzymuje się pomimo odpowiednio prowadzonego postępowania zachowawczego, powoduje istotne zaburzenie funkcji powłok brzucha lub współistnieje z przepukliną wymagającą leczenia operacyjnego.

Znaczenie mają również dolegliwości pacjenta, stan kresy białej, szerokość i długość rozejścia oraz oczekiwany efekt leczenia.

Sama szerokość rozejścia nie powinna być jedynym kryterium kwalifikacji do operacji.

Decyzję podejmuje chirurg po zbadaniu pacjenta i ocenie całych powłok brzucha.

Jeżeli pacjentka planuje kolejną ciążę, należy poinformować o tym chirurga podczas kwalifikacji.

Ciąża prowadzi do ponownego znacznego rozciągnięcia powłok brzucha, dlatego może wpłynąć na efekt wcześniejszej rekonstrukcji i zwiększać ryzyko ponownego rozejścia.

Z tego względu planowanie kolejnych ciąż jest istotnym elementem kwalifikacji do zabiegu, a termin operacji powinien zostać omówiony indywidualnie z chirurgiem.

Celem operacji jest zbliżenie mięśni prostych brzucha i odtworzenie prawidłowego napięcia linii środkowej powłok.

Zabieg wykonywany jest przez niewielkie nacięcia, przez które chirurg wprowadza kamerę oraz specjalistyczne narzędzia.

Mięśnie proste zostają zbliżone do siebie, a poszerzona kresa biała odpowiednio zaopatrzona przy użyciu szwów.

Jeżeli jednocześnie występuje przepuklina pępkowa lub inna przepuklina brzuszna, podczas operacji możliwe jest również jej zaopatrzenie.

W zależności od rozległości zmian i współistniejącej przepukliny chirurg może zdecydować o zastosowaniu implantu siatkowego, który dodatkowo wzmacnia rekonstruowane powłoki.

Nie. Sposób rekonstrukcji zależy od anatomii powłok brzucha, wielkości rozejścia oraz tego, czy występuje współistniejąca przepuklina.U części pacjentów wystarczające może być odpowiednie zbliżenie i zeszycie tkanek. W innych przypadkach chirurg może zdecydować o dodatkowym wzmocnieniu rekonstrukcji za pomocą implantu siatkowego. Ostateczna technika ustalana jest podczas kwalifikacji.

Dostęp laparoskopowy umożliwia przeprowadzenie rekonstrukcji bez wykonywania długiego nacięcia wzdłuż brzucha.

Zabieg wykonywany jest przez kilka niewielkich nacięć, co ogranicza rozległość ran skórnych.

Należy jednak pamiętać, że mimo niewielkich nacięć jest to operacja rekonstrukcyjna powłok brzucha, dlatego pełne gojenie i odzyskanie wytrzymałości tkanek wymaga czasu.

Laparoskopowa operacja rozejścia mięśni prostych brzucha wykonywana jest w znieczuleniu ogólnym.

Podczas zabiegu pacjent śpi i pozostaje pod stałą opieką zespołu anestezjologicznego.

Czas operacji zależy przede wszystkim od długości i szerokości rozejścia, sposobu rekonstrukcji oraz obecności współistniejącej przepukliny.

Orientacyjnie zabieg może trwać około 1–3 godzin. Dokładniejszy przewidywany zakres i czas operacji chirurg określa po zbadaniu pacjenta i zaplanowaniu odpowiedniej techniki.

Hauzer Clinic działa w formule szpitala jednego dnia.

Po zakończeniu operacji pacjent pozostaje pod opieką zespołu medycznego. Monitorowane są jego parametry życiowe, stan ogólny, dolegliwości bólowe oraz operowana okolica.

Po odpowiednim czasie pacjent jest stopniowo uruchamiany. Rozpoczyna również przyjmowanie płynów i posiłków zgodnie z zaleceniami personelu.

Pacjent pozostaje w klinice na obserwacji i zazwyczaj zostaje wypisany następnego dnia po operacji.

Przed wypisem lekarz ocenia stan pacjenta i przekazuje szczegółowe zalecenia dotyczące stosowania leków, pielęgnacji ran, aktywności oraz dalszej rekonwalescencji.

Ostateczny moment wypisu zależy od zakresu przeprowadzonej rekonstrukcji i stanu pacjenta.

Przyjmowanie płynów i jedzenia rozpoczyna się stopniowo, kiedy stan pacjenta po znieczuleniu na to pozwala.

Zwykle najpierw wprowadzane są płyny, a następnie niewielki, lekkostrawny posiłek.

Jeżeli pacjent dobrze toleruje jedzenie i nie występują nudności ani wymioty, dietę można stopniowo rozszerzać.

Po operacji warto zadbać o odpowiednie nawodnienie oraz regularne wypróżnienia. Zaparcia i silne parcie zwiększają ciśnienie w jamie brzusznej, dlatego szczególnie w pierwszym okresie rekonwalescencji należy ich unikać.

Pierwszy etap rekonwalescencji trwa około 2 tygodni. W tym czasie goją się rany pooperacyjne, a pacjent stopniowo wraca do codziennych czynności.

Pełna przebudowa i odzyskiwanie wytrzymałości rekonstruowanych powłok trwa jednak znacznie dłużej. Powrót do pełnej sprawności może zajmować około 3–4 miesięcy.

W pierwszych dniach po operacji mogą występować ból, uczucie napięcia i obrzęk brzucha. Obrzęk może utrzymywać się dłużej i powinien stopniowo się zmniejszać.

Spacery i spokojne poruszanie się można rozpocząć wcześnie, zgodnie z samopoczuciem i zaleceniami personelu.

Po większej rekonstrukcji zmiany wyglądu i napięcia powłok mogą ustępować przez dłuższy czas.

Po rekonstrukcji mięśni prostych chirurg może zalecić pas lub specjalny gorset brzuszny.

Jego zadaniem jest podparcie operowanych powłok, zwiększenie komfortu podczas poruszania się oraz ograniczenie nadmiernego napięcia rekonstruowanej okolicy.

Może być stosowany przez kilka tygodni po operacji, natomiast dokładny czas oraz sposób jego noszenia ustala chirurg w zależności od zakresu rekonstrukcji.

Przy pracy biurowej lub niewymagającej wysiłku fizycznego powrót może być możliwy po około 2 tygodniach, jeżeli przebieg gojenia jest prawidłowy.

W przypadku pracy fizycznej okres ten będzie dłuższy i powinien zostać ustalony indywidualnie.

Rekonstrukcja kresy białej i mięśni prostych wymaga czasu na uzyskanie odpowiedniej wytrzymałości.

W pierwszych tygodniach należy unikać dźwigania i czynności powodujących silne napięcie mięśni brzucha.

Przez około 3 miesiące należy unikać dużych obciążeń i ciężkiego dźwigania. Powrót do obciążeń powinien następować stopniowo i zgodnie z oceną chirurga.

Spacery i spokojna codzienna aktywność wprowadzane są wcześnie.

Powrót do treningu powinien następować stopniowo. Szczególnej ostrożności wymagają ćwiczenia silnie zwiększające ciśnienie w jamie brzusznej oraz bezpośrednio obciążające mięśnie brzucha.

Pełny powrót do intensywnego treningu może wymagać kilku miesięcy.

W późniejszym etapie rekonwalescencji pomocna może być odpowiednio prowadzona fizjoterapia.

Moment rozpoczęcia fizjoterapii powinien być dostosowany do zakresu operacji i przebiegu gojenia. Może ona wspierać odzyskiwanie prawidłowej funkcji powłok oraz bezpieczny powrót do aktywności.

Należy przestrzegać zaleceń dotyczących pielęgnacji ran, stosowania pasa lub gorsetu, leków oraz aktywności.

Niewielki obrzęk, zasinienie, uczucie napięcia i tkliwość operowanej okolicy mogą występować w okresie gojenia.

Kontakt z lekarzem jest wskazany w przypadku nasilającego się bólu, gorączki, szybko narastającego obrzęku, nasilonego zaczerwienienia, krwawienia lub wydzieliny z rany, uporczywych wymiotów albo wyraźnego pogorszenia samopoczucia.

Powrót do prowadzenia samochodu zależy od przebiegu rekonwalescencji. Pacjent powinien być w stanie swobodnie wykonywać ruchy potrzebne podczas prowadzenia pojazdu oraz bez bólu i ograniczeń wykonać nagłe hamowanie.

Należy również uwzględnić stosowane po operacji leki, ponieważ niektóre z nich mogą wpływać na koncentrację i czas reakcji.